Prei oogsten en bewaren: zo haal je de winter door

Prei is een van de makkelijkste groenten om uit je moestuin te oogsten. Het fijne aan prei is dat je hem niet allemaal tegelijk hoeft te oogsten. Vooral winterprei kan maandenlang in de grond blijven staan, zodat je steeds een paar stengels kunt rooien wanneer je ze nodig hebt. Maar wanneer kun je prei het beste oogsten? En hoe bewaar je de prei die je toch uit de grond haalt? In dit artikel lees je alles over prei oogsten en bewaren, van vers uit de tuin tot bewaren in de koelkast, inkuilen en invriezen.

Wanneer kun je prei oogsten?

Je kunt prei oogsten zodra de stengel een mooie, bruikbare dikte heeft. Vaak wordt een diameter van ongeveer 2 centimeter of meer aangehouden, maar je kunt prei ook eerder oogsten als je liever jonge, dunnere stengels gebruikt. Het ras en je eigen voorkeur bepalen uiteindelijk wanneer de prei groot genoeg is.

Een groot voordeel van prei is dat je hem niet in één keer hoeft te oogsten. Je kunt de planten in de grond laten staan en steeds de prei rooien die je nodig hebt.

Er is grofweg onderscheid tussen zomerprei en winterprei:

• Zomerprei: groeit relatief snel en wordt vooral vanaf de zomer tot in het najaar geoogst.
• Winterprei: is beter bestand tegen koude en kan vanaf het najaar tot in het vroege voorjaar in de moestuin blijven staan.

Zolang de bodem niet volledig bevroren is, kun je winterprei gewoon uit de grond halen wanneer je hem nodig hebt. Bij langdurige strenge vorst kan het lastiger worden om de prei te rooien.

Prei oogsten en bewaren: stap voor stap

Prei staat stevig in de grond en heeft een uitgebreid wortelstelsel. Trek daarom niet hard aan de stengel, want dan kan de prei afbreken.

1. Maak de grond los. Steek een riek naast de prei diep in de grond en maak de wortels voorzichtig los.
2. Trek de prei uit de grond. Pak de stengel onderaan vast, vlak boven de wortels, en trek hem voorzichtig recht omhoog.
3. Schud de overtollige aarde eraf. Dit kun je het beste meteen in de moestuin doen.
4. Laat de wortels zitten als je de prei wilt bewaren. Snijd ze niet onnodig kort af.
5. Verwijder alleen beschadigde of vieze buitenste bladeren. Laat de rest van de plant zoveel mogelijk intact totdat je de prei gaat gebruiken.

Wil je de prei langere tijd bewaren? Was hem dan liever nog niet. Aarde en een zo intact mogelijke plant helpen om de prei goed te houden tijdens de bewaring.

Prei oogsten en bewaren: de beste methoden

Prei kun je op verschillende manieren bewaren, afhankelijk van hoeveel je hebt geoogst en hoe lang je hem wilt bewaren. Van gewoon in de moestuin laten staan tot inkuilen, koelen of invriezen: met deze methoden geniet je zo lang mogelijk van je eigen preioogst.

In de tuin laten staan
De simpelste methode: niets doen. Winterprei kan gewoon buiten blijven staan en je oogst steeds wat je nodig hebt. Dek de rij eventueel af met stro bij strenge vorst, zodat de grond niet helemaal dichtvriest en je nog kunt oogsten.

Inkuilen in zand
Wil je een voorraad binnen halen voor als het te koud wordt om te oogsten? Dan kun je prei inkuilen. Zet de prei met de wortels naar beneden rechtop in een bak met vochtig zand, in een koele, donkere ruimte zoals een schuur of kelder. Zo blijft prei weken tot maanden goed. Het zand mag vochtig zijn, maar niet kletsnat. De wortels en het onderste deel van de prei worden door het zand bedekt, terwijl het groene blad boven het zand uitkomt. Zo kun je de prei gedurende langere tijd bewaren en steeds een paar stengels uit de voorraad halen wanneer je ze nodig hebt.

Bewaren in de koelkast
Voor kortere periodes kun je prei, ongewassen en in een plastic zak met wat luchtgaatjes, in de groentela van de koelkast bewaren. Zo blijft hij ongeveer twee tot drie weken vers.

Invriezen
Prei is uitstekend geschikt om in te vriezen. Was de prei grondig, snijd in ringen, en blancheer ze 1 tot 2 minuten in kokend water voordat je ze laat afkoelen en invriest. Zo blijft de structuur het best behouden en kun je tot wel een jaar later nog van je oogst genieten.

Met de juiste manier van bewaren kun je maandenlang genieten van je eigen prei. Vooral winterprei is ideaal om in de moestuin te laten staan en steeds vers te oogsten wanneer je hem nodig hebt.

Vergelijking bewaarmethoden

Is prei winterhard?

Ja, vooral rassen die als winterprei worden geteeld zijn goed bestand tegen kou. Bij lage temperaturen groeit de prei nauwelijks, maar de planten kunnen wel gewoon in de moestuin blijven staan.

Hoe goed prei een strenge winter doorstaat, verschilt wel per ras en weersomstandigheden. Een zachte winter is voor winterprei meestal geen probleem. Bij langdurige strenge vorst kan de bodem echter bevriezen, waardoor oogsten moeilijk wordt.

Een laag stro of bladeren rond de planten kan helpen om de bodem tegen extreme kou te beschermen. Je hoeft winterprei daarom meestal niet direct voor de eerste nachtvorst te oogsten. Juist het lange tijd buiten kunnen blijven staan maakt prei zo’n handig gewas voor de wintermoestuin.

Wanneer kun je prei beter oogsten voor de vorst?

Winterprei kan behoorlijk wat kou verdragen, maar tijdens een lange periode van strenge vorst kan de grond volledig bevriezen. Daardoor wordt het lastig om de prei nog uit de grond te krijgen.

Verwacht je een langere periode met stevige vorst? Dan kun je een deel van de prei alvast oogsten en bijvoorbeeld inkuilen in vochtig zand. De rest kun je in de moestuin laten staan en beschermen met een laag stro of bladeren. Zo blijft de grond rond de planten langer bewerkbaar en kun je later opnieuw oogsten.

Veelgestelde vragen over prei oogsten en bewaren

Heb je na het lezen van dit artikel nog een praktische vraag over het oogsten, bewaren of invriezen van prei? Hieronder vind je antwoorden op een aantal veelgestelde vragen.

Hoe lang kun je prei in de tuin laten staan? Winterprei kun je vanaf de herfst tot in het vroege voorjaar, soms tot maart, gewoon in de tuin laten staan en oogsten wanneer je wilt.

Kun je prei invriezen zonder blancheren? Het kan, maar de prei verliest dan sneller kleur, smaak en structuur. Blancheren voordat je invriest geeft het beste resultaat en een langere houdbaarheid.

Waarom wordt mijn prei geel na het oogsten? Prei verkleurt geel wanneer hij te lang los ligt en uitdroogt of te warm bewaard wordt. Bewaar geoogste prei zo snel mogelijk koel en vochtig, bijvoorbeeld in de koelkast of ingekuild in zand.

Kun je de groene bladeren van prei ook eten? Ja, het donkergroene blad is iets steviger van structuur maar prima eetbaar, bijvoorbeeld fijngesneden door een soep of bouillon.

Kun je prei na vorst nog oogsten? Ja, lichte vorst is voor winterprei meestal geen probleem. Je kunt winterprei gewoon blijven oogsten zolang je de plant uit de grond krijgt. Bij langdurige strenge vorst kan de bodem echter bevriezen. Het is dan verstandiger om vooraf een deel van de prei te oogsten en koel te bewaren of in te kuilen.

Heb je nog een andere vraag over prei oogsten of bewaren? Zet het gerust hieronder in de opmerkingen. Misschien help je met jouw vraag ook andere moestuiniers verder!

Meer lezen

Benieuwd naar meer oogst- en bewaartips uit de moestuin? Lees ook hoe je zelf spinazie kweekt in de moestuin of hoe je pompoenen oogst en bewaart voor de winter.

>>> Bekijk het boek hier bij Bol.com!

• Fermenteren van groenten: Wat is het en hoe begin je ermee?
• Oogsten en bewaren van groenten en kruiden uit de moestuin
• Wat te doen met een overschot aan courgettes? Tips voor de laatste oogst